Hoe een ergotherapeut helpt om vallen te voorkomen en langer veilig thuis te blijven wonen.
Veel mensen denken pas aan valpreventie nadat ze een keer zijn gevallen. Dat merkt ergotherapeut Judy in haar dagelijkse werk. “Vaak kom ik pas in beeld als iemand al is gevallen en moet revalideren. Jammer, want juist vóór die tijd kunnen we veel doen om een val te voorkomen.”
Bij een bezoek aan huis ziet Judy regelmatig situaties die risico’s met zich meebrengen. Denk aan een drempel, een trap zonder trapleuningen of een hoge instap in de douche. Ook komt het vaak voor dat mensen nog geen rollator willen gebruiken, omdat ze vinden dat ze daar nog te jong voor zijn. “Achteraf hoor ik vaak: ‘Je had toch gelijk, ik heb er echt iets aan.’’
Een val heeft vaak meer gevolgen dan alleen een lichamelijke blessure. Veel ouderen worden onzeker en gaan minder naar buiten. Ze bewegen minder, worden afhankelijker van anderen en hebben vaker zorg nodig. “Terwijl er vaak nog veel mogelijk is. Met de juiste begeleiding, wat meer beweging en soms een kleine aanpassing in huis kunnen mensen juist langer zelfstandig blijven.”
Volgens Judy vinden sommige ouderen het lastig om veranderingen te accepteren. “Ze zeggen vaak: ‘Het is altijd goed gegaan, dus het zal nu ook wel goedkomen.’ Maar juist op tijd in actie komen kan veel problemen voorkomen.”
Gelukkig hoeft er niet altijd veel te gebeuren. Soms is een eenvoudige oplossing al voldoende. “Een meubel hoeft niet altijd weggehaald te worden, een verandering in meubel of in indeling kan veel verschil maken. Ook het accepteren van een hulpmiddel, zoals een rollator, kan een veilig gevoel geven.”
Een mooi voorbeeld is een man van 93 jaar met duizeligheidsklachten. Hij kleedde zich elke dag staand aan en uit. Daardoor was de kans groot dat hij zou vallen. Judy gaf hem het advies om zich zittend op bed aan te kleden, met behulp van een bedbeugel waar hij zich aan vast kan houden in plaats van de deurklink. “Daardoor kan hij zich nu weer veilig en zelfstandig aan- en uitkleden. Een kleine aanpassing met een groot resultaat.”
Veel mensen denken dat een ergotherapeut alleen hulpmiddelen verstrekt, maar het vak is veel breder. Een ergotherapeut kijkt samen met iemand hoe dagelijkse activiteiten veiliger en makkelijker kunnen worden uitgevoerd met hulpmiddelen of op een andere manier. Daarnaast geeft de ergotherapeut advies aan mantelzorgers en helpt bij het omgaan met vermoeidheid om overbelasting te voorkomen. Judy geeft aan: “Het doel is altijd hetzelfde: kwaliteit van leven zoveel mogelijk behouden.”
De belangrijkste boodschap? Blijf bewegen en bereid u op tijd voor op het ouder worden. Kijk kritisch naar uw woning, accepteer hulp als dat nodig is en blijf actief. Ook contact met anderen is belangrijk. Samen bewegen of deelnemen aan activiteiten helpt om fit en zelfstandig te blijven, maar is daarnaast ook gezellig. “Met kleine stappen kunt u vaak al een groot verschil maken voor uw gezondheid, veiligheid en kwaliteit van leven.”